सप्तकोशी वडा विवादमा नयाँ मोड : रास्वपाद्वारा ‘सडकमा घिसार्नु नपरोस्’ अभिव्यक्तिको विरोध

सप्तरी,सप्तकोशी,साउन ९।
कैलाश माझी : सप्तरीको सप्तकोशी नगरपालिका–५ मा रास्वपा प्रतिनिधिसभा सदस्य पुष्पा चौधरीको जनतासँग भेटघाट तथा गुनासो संकलनका क्रममा भएको भनिएको विवादले नयाँ मोड लिएको छ। वडा अध्यक्षमाथि रास्वपा कार्यकर्ताबाट दुर्व्यवहार भएको आरोप सार्वजनिक भएपछि उत्पन्न विवादमा रास्वपा सप्तकोशी नगर कमिटीले प्रेस विज्ञप्ति जारी गर्दै आरोपको खण्डन गरेको छ।

रास्वपा सप्तकोशी नगर कमिटीका सभापति अरुण कटवालद्वारा जारी प्रेस विज्ञप्तिमा मिति २०८३/०४/०८ गते सामाजिक सञ्जालमा ‘बिकु थारु’ नाम रहेको तर वास्तविक रूपमा एमाले निकट युवा संगठनका नगर अध्यक्ष विपिन चौधरीबाट सार्वजनिक गरिएको भनिएको फेसबुक पोस्टमा प्रयोग भएको ‘सडक र बाटोमा घिसार्नु नपरोस्’ भन्ने अभिव्यक्तिप्रति गम्भीर ध्यानाकर्षण भएको जनाइएको छ।

रास्वपाले उक्त अभिव्यक्तिलाई आपत्तिजनक भन्दै आफूहरूलाई लक्षित गरी धम्कीपूर्ण तथा अतिरञ्जित अभिव्यक्ति सार्वजनिक गरिएको दाबी गरेको छ। यसअघि सामाजिक सञ्जालमा सार्वजनिक भएको पोस्टमा रास्वपाका स्थानीय कार्यकर्ताले वडा कार्यालयमा अनुशासनहीन तथा अमर्यादित व्यवहार प्रदर्शन गरेको आरोप लगाइएको थियो।

तर, रास्वपा सप्तकोशी नगर कमिटीले भने प्रतिनिधिसभा सदस्य पुष्पा चौधरीको सप्तकोशी नगरपालिका–१ देखि ११ वटै वडामा भइरहेको भेटघाट तथा जनगुनासा संकलन कार्यक्रमअन्तर्गत वडा नम्बर ५ मा स्थानीय जनप्रतिनिधि र नागरिकसँग विकास निर्माण तथा स्थानीय समस्याका विषयमा छलफल मात्र भएको दाबी गरेको छ।

रास्वपाका अनुसार सोही क्रममा स्थानीयवासी तथा रास्वपा वडा नम्बर ५ का सभापति खेमबहादुर कटवालले बिग्रिएको सडकबत्ती र खानेपानीको लिकेजलगायतका समस्या उठाएका थिए। ती विषयमा प्रश्न उठाउने क्रममा आफूले कुनै अभद्र व्यवहार, धम्की वा अशोभनीय शब्द प्रयोग नगरेको रास्वपाको दाबी छ।

रास्वपाले विज्ञप्तिमार्फत घटनास्थलमा अभद्र व्यवहार वा धम्की दिइएको भन्ने आरोपको खण्डन गर्दै यदि सामाजिक सञ्जालमा लगाइएका आरोप सत्य हुन् भने घटनास्थलमा रहेको भनिएको सीसीटीभी फुटेज सार्वजनिक गर्न चुनौती दिएको छ।

‘प्रमाणका आधारमा गल्ती देखिए कानुनअनुसार कारबाही हुनुपर्छ, त्यसमा हाम्रो कुनै आपत्ति छैन,’ रास्वपाले भनेको छ। तर, कुनै प्रमाणबिना झुटा, भ्रामक तथा अतिरञ्जित आरोप लगाएर व्यक्ति र पार्टी संगठनको चरित्रहत्या गर्ने तथा समाजमा भ्रम फैलाउने प्रयास स्वीकार्य नहुने विज्ञप्तिमा उल्लेख छ।

यसअघि सामाजिक सञ्जालमा सार्वजनिक भएको पोस्टमा वडा नम्बर ५ को वडा कार्यालयमा रास्वपा कार्यकर्ताले अनुशासनहीन तथा अमर्यादित व्यवहार गरेको आरोप लगाउँदै आगामी दिनमा त्यस्तो व्यवहार दोहोरिएमा गम्भीर परिणाम आउन सक्ने आशयको अभिव्यक्ति दिइएको थियो। उक्त अभिव्यक्तिले सामाजिक सञ्जालमा थप विवाद सिर्जना गरेको थियो।

यसैबीच, उक्त सामाजिक सञ्जाल पोस्टमा मधेस प्रदेशका सांसद राजकुमार लेखीले समेत प्रतिक्रिया जनाउँदै ‘संस्कारहीनहरू प्रति खेद प्रकट गर्दछु’ भन्दै आपत्ति व्यक्त गरेका थिए। रास्वपा सप्तकोशी नगर कमिटीले सांसद लेखीको उक्त प्रतिक्रियाप्रति समेत असन्तुष्टि जनाएको छ।

रास्वपाले प्रदेश सांसद राजकुमार लेखीले सम्बन्धित निकायसँग सत्यतथ्य नबुझी तत्काल प्रतिक्रिया दिएको आरोप लगाउँदै यस्तो प्रवृत्ति बन्द गर्न आग्रह गरेको छ। सामाजिक सञ्जालमा आएको आरोपका आधारमा निष्कर्षमा पुग्नुभन्दा घटनाको वास्तविकता र प्रमाणका आधारमा मात्र धारणा बनाउनुपर्ने रास्वपाको भनाइ छ।

रास्वपाले सबै पक्षलाई अफवाहभन्दा प्रमाणमा विश्वास गर्न आग्रह गर्दै भनेको छ, ‘सत्य लुक्दैन, तर झुट धेरै टिक्दैन।’

विवादको केन्द्रमा ‘सडकबत्ती र खानेपानी’को विषय

रास्वपाको पछिल्लो विज्ञप्तिले घटनाको विवादको केन्द्रमा विकास निर्माण तथा स्थानीय समस्यासँग सम्बन्धित विषय रहेको दाबी गरेको छ। रास्वपाका अनुसार वडा नम्बर ५ मा बिग्रिएको सडकबत्ती र खानेपानी लिकेजको समस्या उठाउने क्रममा विवाद उत्पन्न भएको हो।

यसअघि आरोपित रास्वपा वडा सभापति हेमराज कटुवालले पनि आफूले सार्वजनिक बाटोको पोलबत्ती बिग्रिएको विषयमा नयाँ बत्ती जडान गर्नुपर्ने तथा सप्तकोशी सहरी खानेपानीको अवस्थाबारे जानकारी लिन खोज्दा उल्टै वडा अध्यक्षले आफूलाई सांसद पुष्पा चौधरीकै अगाडि दुर्व्यवहार गरेको आरोप लगाएका थिए।

यता, वडा अध्यक्ष गोसाइ चौधरीले भने आफूलाई रास्वपा कार्यकर्ताबाट दुर्व्यवहार गरिएको दाबी गर्दै आएका छन्। यसरी घटनाबारे दुवै पक्षको भनाइ एक–अर्कासँग बाझिएपछि विवाद थप जटिल बनेको छ।

सीसीटीभी फुटेज सार्वजनिक गर्न माग

रास्वपाले घटनाको सत्यतथ्य सार्वजनिक गर्न सीसीटीभी फुटेज महत्वपूर्ण प्रमाण हुनसक्ने भन्दै त्यसलाई सार्वजनिक गर्न माग गरेको छ। घटनास्थलमा सीसीटीभी क्यामेरा रहेको भए त्यसको फुटेज सार्वजनिक गरी वास्तविकता बाहिर ल्याउनुपर्ने रास्वपाको भनाइ छ।

घटनामा कसले कसलाई दुर्व्यवहार गर्‍यो वा अभद्र व्यवहार भयो कि भएन भन्ने विषयमा दुवै पक्षका दाबी फरक रहेकाले सीसीटीभी फुटेज, प्रत्यक्षदर्शीको भनाइ तथा घटनामा उपस्थित व्यक्तिहरूको बयानबाट वास्तविकता पत्ता लगाउन सकिने देखिन्छ।

रास्वपाले समेत प्रमाणका आधारमा आफ्नो पार्टी वा कार्यकर्ताको गल्ती पुष्टि भए कानुनअनुसार कारबाही स्वीकार गर्ने स्पष्ट पारेको छ। यसले विवादलाई आरोप–प्रत्यारोपमा सीमित नराखी प्रमाणका आधारमा टुंग्याउनुपर्ने आवश्यकता थप बलियो बनाएको छ।

राजनीतिक विवादले सामाजिक सञ्जालमा लियो उग्र रूप

वडा कार्यालयमा भएको भनिएको सामान्य विवाद अहिले सामाजिक सञ्जाल हुँदै राजनीतिक बहसको विषय बनेको छ। एक पक्षले जनप्रतिनिधिमाथि राजनीतिक दलका कार्यकर्ताले अमर्यादित व्यवहार गरेको आरोप लगाएको छ भने अर्को पक्षले आफूहरूले जनताको समस्या उठाउँदा उल्टै दुर्व्यवहार भएको दाबी गर्दै आएको छ।

त्यसमा सामाजिक सञ्जालमा प्रयोग भएका कडा तथा धम्कीपूर्ण शब्द र प्रदेश सांसदको प्रतिक्रियाले विवादलाई थप राजनीतिक रंग दिएको देखिन्छ। रास्वपाले पछिल्लो प्रेस विज्ञप्तिमार्फत आफ्ना कार्यकर्तामाथि लगाइएको आरोपको खण्डन गर्दै प्रमाण सार्वजनिक गर्न चुनौती दिएपछि अब घटनाको सत्यतथ्य पत्ता लगाउने जिम्मेवारी सम्बन्धित निकायमाथि समेत परेको छ।

निष्कर्ष : आरोप–प्रत्यारोप होइन, प्रमाणबाट सत्य बाहिर ल्याउनुपर्ने आवश्यकता

सप्तकोशी नगरपालिका–५ को घटनाले स्थानीय तहमा जनप्रतिनिधि र राजनीतिक दलका कार्यकर्ताबीचको सम्बन्ध तथा सार्वजनिक कार्यालयमा देखिनुपर्ने राजनीतिक संस्कारमाथि गम्भीर प्रश्न उठाएको छ। जनताको समस्या उठाउनु राजनीतिक दलका प्रतिनिधि तथा नागरिकको अधिकार हो भने जनताका प्रश्नको जवाफ दिनु निर्वाचित जनप्रतिनिधिको दायित्व हो। तर, प्रश्न उठाउने नाममा अमर्यादित व्यवहार गर्नु वा जनताको गुनासोलाई राजनीतिक आरोपका रूपमा मात्र बुझ्नु दुवै पक्षका लागि उचित देखिँदैन।

अहिलेको अवस्थामा दुवै पक्षले एक–अर्कामाथि आरोप लगाइरहेका छन्। त्यसैले सामाजिक सञ्जालमा आएका दाबी र प्रतिक्रियाकै आधारमा कसैलाई दोषी ठहर गर्नु न्यायोचित हुँदैन। घटनाको वास्तविकता पत्ता लगाउन सीसीटीभी फुटेज, प्रत्यक्षदर्शीको बयान तथा घटनामा उपस्थित सम्बन्धित व्यक्तिहरूको भनाइलाई आधार बनाउनुपर्ने देखिन्छ।

रास्वपाले नै सीसीटीभी फुटेज सार्वजनिक गर्न चुनौती दिँदै आफ्नो कार्यकर्ताको गल्ती प्रमाणित भए कानुनी कारबाही स्वीकार गर्ने बताइसकेको अवस्थामा अब सम्बन्धित पक्षले घटनाको प्रमाण सार्वजनिक गरी विवादलाई निष्कर्षमा पुर्‍याउनुपर्ने देखिन्छ।

जनप्रतिनिधि र राजनीतिक दलका कार्यकर्ता दुवै जनताप्रति उत्तरदायी पक्ष हुन्। जनताको समस्या समाधान गर्ने वडा कार्यालय राजनीतिक शक्ति प्रदर्शन वा व्यक्तिगत प्रतिष्ठाको लडाइँको थलो बन्नु हुँदैन। ‘दुर्व्यवहार भयो’ भन्ने आरोप होस् वा ‘झुटो आरोप लगाइयो’ भन्ने प्रत्यारोप—दुवैको अन्तिम फैसला अब प्रमाणले गर्नुपर्ने देखिन्छ।

यस घटनामा सत्यतथ्य बाहिर ल्याउन सके मात्र आरोप–प्रत्यारोपको राजनीति अन्त्य हुनेछ र दोषी जोसुकै भए पनि कानुनको दायरामा ल्याउने बाटो खुल्नेछ। त्यसैले ‘अफवाहमा होइन, प्रमाणमा विश्वास गरौँ’ भन्ने रास्वपाको आग्रहसँगै घटनाको निष्पक्ष छानबिन र प्रमाणका आधारमा सत्य सार्वजनिक गर्नु नै अहिलेको सबैभन्दा महत्वपूर्ण आवश्यकता देखिएको छ।