फागुन २१ को परीक्षाः

कैलाश माझी,सप्तरी : सप्तरी क्षेत्र नं. १ मा फागुन २१ गते हुने प्रतिनिधिसभा निर्वाचन नजिकिँदै जाँदा राजनीतिक दलहरू सक्रिय देखिन थालेका छन्। गाउँ–टोलमा घरदैलो, भाषण, फोटो र आश्वासनको चहलपहल बढेको छ। तर यो चहलपहलसँगै जनताभित्र अर्को गहिरो बहस पनि चलिरहेको छ— योगदानको हिसाब।

यसपटक यहाँको चुनावी बहस विकासका नयाँ योजनाभन्दा बढी पाँच वर्षको मौनता, संकटमा नदेखिएको नेतृत्व र टिकटको राजनीति वरिपरि घुमिरहेको छ।
स्थानीय जनताको भनाइमा,
“चुनाव आउँदा मात्रै देखिने नेता अब स्वीकार्य छैन।”

चुनावी मौसम र जनताको बद्लिएको मनोविज्ञान

सप्तकोशी नगरपालिकामा मतदाताको मनोविज्ञान यसपटक फरक देखिन्छ।
पहिले पार्टीको झण्डा, पुराना नारा र भावनात्मक भाषणले काम गर्थ्यो।
तर अहिले मतदाताले सोध्न थालेका छन्—
पाँच वर्षमा हाम्रो गाउँमा के फेरियो?
संकट पर्दा को आयो, को आएन?
भाषणभन्दा बाहिर को देखियो?
यिनै प्रश्नको केन्द्रमा अहिले तीन मुख्य उम्मेदवार— सुमन प्याखुरेल, रामदेव साह र रबिन्द्र चौधरी— परेका छन्।

सुमन प्याखुरेल : एमालेको बलियो संरचना, कमजोर स्थानीय छाप

नेकपा (एमाले) का उम्मेदवार सुमन प्याखुरेल पार्टी संरचनामा पहुँच भएका नेता मानिन्छन्।
जिल्ला, प्रदेश र केन्द्रसम्मको सम्पर्क— सबै छ।
तर स्थानीय स्तरमा उठेको प्रश्न सरल छ—
यति पहुँच हुँदाहुँदै सप्तकोशी नगरपालिकाले के पायो?

संकट र मौनता

बाढी र कटानले घरबार गुमाउँदा दीर्घकालीन समाधानका लागि पहल देखिएन
युवा बेरोजगारी र वैदेशिक पलायन बढ्दा स्पष्ट नीति र दबाब देखिएन
शिक्षा र स्वास्थ्यजस्ता आधारभूत विषयमा निरन्तर सक्रियता देखिएन
स्थानीय मतदाताको टिप्पणी कठोर छ—
“उहाँलाई हामीले चुनावी ब्यानरमा मात्र देख्यौं, दुःखमा देखेनौं।”

टिकट दोहोरिनु र पार्टीभित्रको असन्तोष

अझ गम्भीर प्रश्न एमाले सप्तरी जिल्ला समितिको निर्णयमाथि उठेको छ।
पटक–पटक चुनाव हारेका अनुहारलाई फेरि टिकट—
यसले पार्टीभित्र काम गर्दै आएका युवामा गहिरो निराशा जन्माएको छ।
पार्टी कार्यकर्ताकै आवाज—
“हामीलाई झण्डा बोक्ने र पोस्टर टाँस्ने काम मात्रै, नेतृत्वको अवसर कहिल्यै होइन।”

रामदेव साह : कांग्रेसको पुरानो राजनीति, नयाँ परिणामको अभाव

नेपाली कांग्रेसबाट उम्मेदवार रामदेव साह लामो समयदेखि राजनीतिमा छन्।
अनुभवको हिसाबले उहाँ बलिया देखिनुहुन्छ।
तर अहिले जनताको प्रश्न अनुभवको होइन—
परिणामको हो।
कांग्रेसको लामो उपस्थितिपछि पनि उही अवस्था?
कांग्रेसले लामो समय यो क्षेत्रमा राजनीति गरेको दाबी गर्छ।
तर—
किसानको समस्या किन उस्तै छ?
शिक्षा र स्वास्थ्यको गुणस्तर किन उस्तै छ?
रोजगारी र पूर्वाधार किन उस्तै छ?
यी प्रश्नको जवाफमा कांग्रेस नेतृत्व र उम्मेदवार दुवै असहज देखिन्छन्।

जिल्ला समितिको निर्णय र पैसाको आरोप

कांग्रेस सप्तरी जिल्ला समितिको टिकट निर्णयप्रति पनि असन्तोष बढ्दो छ।
स्थानीय सिफारिस बेवास्ता,
युवालाई अवसर नदिनु,
र टिकट वितरणमा पैसाको प्रभाव परेको आरोप जनस्तरमै उठिरहेको छ।
एक स्थानीय कांग्रेस समर्थक भन्छन्—
“पार्टीले कार्यकर्ताको भावना होइन, शक्ति र पहुँचको गणित हेरेजस्तो लाग्यो।”

रबिन्द्र चौधरी : परिवर्तनको राजनीति, व्यवहारमा कमजोर उपस्थिति

माओवादी केन्द्रबाट उम्मेदवार रबिन्द्र चौधरी परिवर्तन, समावेशिता र नयाँ राजनीतिक संस्कृतिको कुरा गर्छन्।
तर यहाँ पनि जनताको मूल्यांकन उस्तै छ—
भाषण र व्यवहारबीच ठूलो दूरी।
स्थानीय सक्रियताको अभाव
सामाजिक संकट र जनआन्दोलनमा अग्रपंक्तिमा देखिएन
विपद्का बेला नेतृत्वदायी भूमिका कमजोर
चुनाव नजिकिँदा मात्र सक्रियता बढ्नु
स्थानीय युवाको भनाइ छ—
“हामीले परिवर्तनको नारा धेरै सुनेका छौं, तर व्यवहारमा परिवर्तन देखेनौं।”

तीनै उम्मेदवार, एउटै साझा निष्कर्ष

दल फरक छन्,
नारा फरक छन्,
तर सप्तकोशी नगरपालिकामा तीनै उम्मेदवारको साझा छवि उस्तै देखिन्छ— योगदान शून्य।
न दीर्घकालीन विकास
न संकटमा साथ
न निरन्तर जनसम्पर्क
यसैले जनतामा यो भावना बलियो बन्दैछ—
अब चुनाव भाषणको होइन, हिसाब–किताबको हो।

टिकटको राजनीति र पैसाको चलखेल : चर्किँदो जनगुनासो

सबैभन्दा गम्भीर विषय—
तीनै दलमा टिकट वितरणमा पैसाको चलखेल भएको आरोप।
निर्णय प्रक्रिया अपारदर्शी
निष्ठावान कार्यकर्ता उपेक्षित
आर्थिक हैसियत निर्णायक बनेको आशंका
यी आरोपलाई दल र उम्मेदवारले स्पष्ट रूपमा खण्डन गर्न नसक्दा
जनअविश्वास अझ गहिरिँदै गएको छ।

दलहरूको साझा कमजोरी : नेतृत्व उत्पादनमा असफलता

सप्तरी जस्तो राजनीतिक चेतना भएको जिल्लामा पनि
क्षेत्रीय नेता उत्पादन गर्न नसक्नु दलहरूको साझा असफलता हो।
देश परिवर्तन खोजिरहेको बेला—
युवालाई खोज्ने
तालिम दिने
जिम्मेवारी दिने
यही समय थियो।
तर दलहरूले फेरि पनि पुरानै अनुहार र सजिलो विकल्प रोजे।

फागुन २१ : मौन मतदाताको कठोर फैसला

यसपटक सप्तरी क्षेत्र नं. १ का मतदाता चर्को नारा लगाइरहेका छैनन्।
तर उनीहरू चुपचाप हिसाब मिलाउँदैछन्—
को पाँच वर्ष कहाँ थियो
को संकटमा देखियो
को चुनावमा मात्रै आयो
फागुन २१
केवल मतदानको दिन होइन,
योगदान शून्य राजनीतिमाथि जनताले फैसला सुनाउने दिन बन्ने संकेत देखिएको छ।

निष्कर्ष

रामदेव साह, सुमन प्याखुरेल र रबिन्द्र चौधरी—
तीनै उम्मेदवारका लागि यो चुनाव सजिलो छैन।
सप्तरी क्षेत्र नं. १ का जनताले अब स्पष्ट सन्देश दिइसकेका छन्—
“नाम होइन, काम चाहियो।
पार्टी होइन, पात्र चाहियो।”
अब अन्तिम निर्णय
फागुन २१ मा
मतपेटिकाले बोल्नेछ।