पत्रकारिता बचाउन भात्री संगठन खारेज गर्नैपर्छ

कैलाश माझी : पत्रकारिता कुनै दल, गुट वा शक्तिकेन्द्रको मुखपत्र होइन—यो जनताको आँखाआगाडि सत्य राख्ने जिम्मेवार पेशा हो। तर आजको यथार्थ हेर्दा, पत्रकारिता आफ्नो मूल उद्देश्यबाट टाढिँदै गएको देखिन्छ। यसको प्रमुख कारणमध्ये एक हो—पत्रकारका राजनीतिक भात्री संगठन। जबसम्म यी संरचनाहरू रहिरहन्छन्, स्वतन्त्र र निष्पक्ष पत्रकारिताको कल्पना अधुरो नै रहनेछ।

सबैभन्दा ठूलो समस्या भनेको स्वतन्त्रताको क्षय हो। पत्रकार जब कुनै राजनीतिक संगठनसँग आवद्ध हुन्छ, उसले चाहेर पनि स्वतन्त्र रूपमा लेख्न सक्दैन। उसको कलममा अदृश्य दबाब हुन्छ—“यो समाचारले पार्टीलाई कस्तो असर पार्छ?” भन्ने। परिणामतः, सत्यभन्दा पनि “सुविधाजनक सत्य” मात्र बाहिर आउँछ र पत्रकारिता प्रचारको औजारमा रूपान्तरण हुन थाल्छ।

भात्री संगठनले पत्रकारितामा विभाजनको संस्कृति गहिरो बनाएको छ। एउटै घटनालाई फरक–फरक संगठनमा आवद्ध पत्रकारले आ-आफ्नो राजनीतिक दृष्टिकोणबाट प्रस्तुत गर्दा तथ्य धुमिल बन्छ र जनतालाई अन्योलमा पार्छ। जब सत्य नै विभाजित हुन्छ, लोकतन्त्रको आधार कमजोर बन्छ।

अर्को गम्भीर पक्ष हो—योग्यताको अवमूल्यन। पत्रकारितामा अवसर, पद, तालिम, भ्रमण, प्रेस पास—यी सबै कुरा क्षमताका आधारमा होइन, “कुन संगठन नजिक?” भन्ने आधारमा बाँडिन थालेका छन्। यसले मेहनती र इमानदार पत्रकारलाई पछाडि धकेल्छ भने पहुँच र चाकडीलाई अगाडि ल्याउँछ।

भात्री संगठनले भ्रष्टाचारलाई संरक्षण गर्ने संरचना पनि बनेको छ। जब पत्रकार आफैं राजनीतिक संरचनाको हिस्सा हुन्छ, उसले आफ्नै पक्षका कमजोरीमाथि प्रश्न उठाउन सक्दैन। परिणामतः गलत कामहरू लुक्छन्, मिलेमतो बढ्छ, र जनताको विश्वास घट्दै जान्छ।

अब समाधान स्पष्ट छ—पत्रकारका भात्री संगठन खारेज गर्नुपर्छ। पत्रकारितालाई दल–मुक्त बनाउँदै पेशागत संगठनलाई स्वतन्त्र, पारदर्शी र नैतिक बनाउन आवश्यक छ। पत्रकारको पहिचान उसको सत्यप्रति प्रतिबद्धता र पेशागत ईमानदारीले निर्धारण हुनुपर्छ, कुनै झण्डाले होइन।

आजको डिजिटल युगमा गलत सूचना र प्रचार झन् तीव्र गतिमा फैलिरहेका बेला स्वतन्त्र पत्रकारिताको महत्व अझ बढेको छ। त्यसैले अब ढिला नगरी सुधारको बाटो रोज्नैपर्छ।

अन्ततः,
पत्रकारिता बाँच्नु छ भने स्वतन्त्रता बचाउनैपर्छ, र स्वतन्त्रता बचाउनका लागि भात्री संगठनको अन्त्य अपरिहार्य छ।
कलमलाई झण्डाको साङ्लोबाट मुक्त गरौं—किनकि सत्य कुनै पार्टीको होइन, जनताको हुन्छ।